Satelita Suncatcher Google jest już operacyjny na orbicie, działa z AI i komponuje poezję

Image: TechCrunch · Source

Pierwszy satelita Google będący centrum danych w kosmosie, Suncatcher, wyposażony w cztery TPU, rozpoczął pracę uruchamiając model AI DeepMind, który wygenerował poezję o tematyce kosmicznej, w ramach testów zaawansowanych obciążeń AI na orbicie.

Prototypowy satelita centrum danych w kosmosie Google, nazwany Suncatcher, stał się oficjalnie operacyjny po swoim starcie na początku tego miesiąca na rakiecie SpaceX Falcon 9 niosącej ponad 100 pojazdów kosmicznych. Ten eksperymentalny satelita jest wyposażony w cztery Google Tensor Processing Units (TPU), specjalistyczne układy AI zdolne do realizacji dużych zadań inferencyjnych, i produkuje do 1 kilowata mocy.

Jako pierwszy satelita wyposażony w TPU, Suncatcher ma na celu pionierskie wdrożenie koncepcji sieci pobliskich satelitów współpracujących przy przetwarzaniu danych na orbicie, będąc krokiem w stronę obliczeń w chmurze poza Ziemią. Ze względu jednak na ograniczenia mocy, jednocześnie może być aktywowany tylko jeden TPU na około 20 minut, co narzuca złożoność operacyjną zarówno na sprzęt, jak i systemy komunikacji łączące przestrzeń kosmiczną z naziemnymi stacjami.

Po fazie uruchomieniowej trwającej około trzech tygodni, mającej na celu weryfikację podsystemów satelity, inżynierowie rozpoczęli eksperymenty AI, prosząc pokładowy model – wersję Google DeepMind Gemma 4 – o stworzenie haiku odzwierciedlającego jego pozaziemskie otoczenie. Powstały wiersz: „Niebieska kula w dole / Strumienie danych w cichej gracji / Gwiazd światło karmi mój rdzeń” ukazał zdolność AI do kreatywnego posługiwania się językiem oraz potwierdził responsywność systemu.

Poza zadaniami poetyckimi, satelita raportuje też o swoich warunkach orbitalnych, by wspierać oceny inżynieryjne. Kluczowym jest bieżąca ocena, jak TPU wytrzymują wahania temperatury i promieniowanie kosmiczne, znane z powodowania tzw. „bit flips” – błędów pamięci mogących cicho uszkodzić dane. Testy naziemne z użyciem akceleratorów cząstek wskazywały na minimalne ryzyko promieniowania dla inferencji AI (ale większe dla treningu), jednak rzeczywiste warunki orbitalne dostarczają ostatecznych danych.

Google potwierdziło, że systemy statku działają obecnie nominalnie. W przyszłości planowane jest wystrzelenie dwóch kolejnych satelitów w 2027 roku, wyposażonych w ulepszone generatory energii i optyczne łącza komunikacyjne między satelitami, umożliwiające bardziej zaawansowane rozproszone przetwarzanie AI w kosmosie.

Strategia Suncatcher różni się nieco od innych firm, takich jak SpaceX, Starcloud i Cowboy Space, które przewidują bardziej izolowane obciążenia AI na pojedynczych satelitach lub rzadsze konstelacje. Warto zaznaczyć, że Alphabet, spółka matka Google, posiada znaczący udział inwestycyjny w SpaceX, co odzwierciedla powiązane wizje infrastruktury danych w kosmosie.

Sukces orbitalnych centrów danych zależy częściowo od rozwoju rakiety nośnej Starship, kluczowej dla ambitnych planów Elona Muska w przestrzeni kosmicznej, oraz jej perspektyw w zakresie szybkiej, pełnej wielokrotnej używalności, co umożliwiłoby intensywny rytm startów.

Eksperci zaangażowani w Suncatcher niedawno opublikowali recenzowaną analizę szacującą, że potrzebne byłoby około 1 800 startów Starship, by osiągnąć spadki kosztów AI w kosmosie porównywalne z historycznymi trendami ziemskimi. Tymczasem szersze wysiłki Google w zakresie integracji AI na Ziemi napotykają wyzwania rynkowe, częściowo wpływając na jej perspektywy finansowe.

Suncatcher jest przykładem ambitnej inicjatywy „moonshot”, ukierunkowanej na ekonomicznie opłacalną infrastrukturę AI w kosmosie w latach 2030., łączącą testy innowacyjnego sprzętu z eksperymentalnymi zastosowaniami AI, takimi jak tworzenie poezji na orbicie.