Naukowcy odtwarzają starożytną recepturę szkła Lycurgusa i efekty optyczne

Image: Ars Technica · Source

Naukowcy z Uniwersytetu Sheffield z powodzeniem odtworzyli 1600-letnią recepturę szkła dichroicznego z kubka Lycurgusa, tworząc współczesną rzeźbę zmieniającą kolor z zielonego na czerwony w zależności od oświetlenia.

Kubek Lycurgusa, niezwykły rzymski artefakt pochodzący z około 400 roku n.e., słynie z unikalnego szkła dichroicznego, które zmienia kolor w zależności od kierunku oświetlenia — wydaje się zielony, gdy jest oświetlony z przodu, oraz intensywnie czerwony przy podświetleniu od tyłu. To zjawisko optyczne, tajemnicze przez wieki, zostało w 2007 roku przypisane zawartym w szkle nanocząstkom złota i srebra. Nanocząstki te wpływają na drgania elektronów w reakcji na światło, co powoduje zmianę koloru zależną od punktu widzenia obserwatora.

Bazując na tej wiedzy, badacze z Uniwersytetu Sheffield, w tym Lisa Hollands oraz ekspertka od rzymskiego szkła Caroline Jackson, przeprowadzili szeroko zakrojone eksperymenty, aby odkryć spójną, powtarzalną recepturę tego starożytnego szkła. Badali liczne zmienne, takie jak typy pieców, materiały, warunki tlenowe, a nawet dodawali cukier do mieszanek, aby naśladować oryginalne techniki rzymskie.

Ich wysiłki zaowocowały stworzeniem szkła wykazującego charakterystyczny efekt dichroiczny — przechodzącego od zielonego światła odbitego do czerwonego światła przechodzącego — co bardzo dokładnie odpowiada efektowi kubka sprzed wieków. To odtworzone szkło po raz pierwszy zaprezentowano na LightFest w ramach brytyjskiego projektu mającego na celu rozwój nowych materiałów fotonicznych dla technologii zrównoważonych.

Projekt zlecił następnie brytyjskiemu artyście szkła Elliottowi Walkerowi, zwycięzcy konkursu Blown Away organizowanego przez Netflix, wykonanie nowoczesnej rzeźby upamiętniającej kubek Lycurgusa. Walker zaprojektował dzieło łączące klasyczne formy i elementy narracyjne oryginalnego artefaktu, wykorzystując techniki dmuchanego szkła, aby podkreślić uderzające właściwości dichroiczne.

Nowa rzeźba zostanie pokazana publicznie w Millennium Gallery Uniwersytetu Sheffield podczas Festiwalu Umysłu, a następnie na stałe znajdzie się w muzeum szkła Turner Museum of Glass tej uczelni. To osiągnięcie nie tylko ożywia starożytną rzymską formę sztuki, ale także posuwa naprzód współczesną naukę materiałową, pogłębiając rozumienie szkła z nanocząstkami i jego interakcji ze światłem.

▶ Sculpture re-creates odd optical effects of famed Lycurgus Cup — Obejrzyj film ↗