NASA prosi firmy o propozycje dotyczące prywatnych stacji kosmicznych, które zastąpią ISS do 2030 roku

Image: Ars Technica · Source

NASA wydała szczegółowe zapytanie ofertowe na rozwój prywatnych stacji kosmicznych, które utrzymają ciągłą obecność człowieka na niskiej orbicie okołoziemskiej po zakończeniu misji Międzynarodowej Stacji Kosmicznej, dążąc do uzyskania możliwości operacyjnych do roku 2030.

NASA formalnie zaprosiła amerykański przemysł kosmiczny do rozwoju prywatnych platform orbitalnych, które zastąpią Międzynarodową Stację Kosmiczną (ISS) jako habitat dla astronautów na niskiej orbicie okołoziemskiej (LEO). Agencja opublikowała kompleksowe, 360-stronicowe zapytanie ofertowe (RFP) 9 października 2026 roku, w którym przedstawiła wymagania techniczne i operacyjne dla tych przyszłych stacji kosmicznych. Odpowiedzi od przemysłu należy złożyć do 8 grudnia 2026 roku, a NASA planuje wybrać co najmniej dwóch wykonawców w kwietniu 2027 roku do fazy kontraktowej o wartości co najmniej 100 milionów dolarów każdy.

W oświadczeniu dołączonym do publikacji RFP administrator NASA Jared Isaacman podkreślił zaangażowanie agencji w utrzymanie obecności ludzi na LEO, opisując komercyjne stacje kosmiczne jako kluczowe platformy dla badań naukowych, rozwoju technologii, szkolenia załóg oraz przygotowań do misji w głęboką przestrzeń kosmiczną, takich jak te na Księżyc i Marsa. Ta zmiana ma na celu wykorzystanie innowacji sektora prywatnego, jednocześnie pozwalając NASA na poświęcenie większych zasobów na ambitne cele eksploracyjne.

Do czołowych kandydatów spodziewanych do udziału należą Axiom Space, Voyager Space oraz Vast Space. Blue Origin, wcześniej finansowany przez NASA, stoi wobec niepewności dotyczących dalszego udziału, a SpaceX na obecnym etapie wydaje się mało prawdopodobne, by złożyło ofertę. Rywalizacja będzie przebiegać w wielu fazach, z późniejszymi etapami obejmującymi wielomiliardowe kontrakty na rozwój i zamówienia misji. NASA planuje zakupić co najmniej cztery załogowe misje do prywatnych stacji w kolejnych fazach.

Kluczowym aspektem RFP jest transport załogi do i z tych nowych stacji. Choć wcześniejsze wskazania sugerowały, że operatorzy prywatnych stacji będą musieli zabezpieczyć własny transport, obecne RFP usuwa ten wymóg. NASA oferuje zapewnienie lub ułatwienie transportu dla pierwszych czterech misji załogowych, uznając złożoność, z jaką borykają się prywatne firmy zarówno przy budowie stacji, jak i dostępie załogi. Wsparciem jest ostatnia alokacja dodatkowych 359 milionów dolarów na certyfikację statku Boeing Starliner, jednego z zaledwie dwóch certyfikowanych amerykańskich pojazdów załogowych zdolnych dotrzeć na LEO (drugi to Crew Dragon SpaceXe, który planuje zakończyć misje wraz z końcem ISS).

NASA jasno określiła też w propozycji progowe ceny, szacując, że lot czteroosobowej załogi ma kosztować około 325 milionów dolarów, a loty towarowe 300 milionów, z agencją absorbującą pierwsze koszty lotów, by zmniejszyć obciążenie wykonawców.

Odpowiedzi branży na RFP są pozytywne. Marshall Smith, dyrektor generalny inicjatywy Starlab Voyager, wyraził zaufanie do strategii biznesowej i gotowości technicznej. Axiom Space i Vast Space również zadeklarowały aktywne zaangażowanie i gotowość do rywalizacji, podkreślając swoje postępy oraz doświadczenie w lotach załogowych i infrastrukturze orbitalnej.

Nowa inicjatywa NASA stanowi przełomowy krok w komercjalizacji habitatów na LEO, zapewniając stałą obecność człowieka na orbicie po zakończeniu misji ISS około 2030 roku i wspierając nową erę partnerstwa między NASA a prywatnymi firmami w eksploatacji stacji kosmicznych.